Spoor, tram en stadsbus

Spoor, tram en stadsbus

Algemene informatie

VanTotGebeurtenis
18451846Idee/plan (van 1829) van bevaarbare verbinding Rijn-Eem, weer actueel
20 februari 1860Nederlandsche Centraal Spoorwegmaatschappij (NCS) opgericht in Amsterdam
1860Spoorwegwet: aanleg van staatswege, exploitatie (per 1863) door particulieren
18601890Periode van “van concurrentie naar concentratie”: concurrentie spoorwegmaatschappijen m.n. SS, NRS en HIJSM
1863Spoorlijn NCS Utrecht-Amersfoort-Hattem geopend (1864, Hattem-Zwolle, met spoorbrug over de IJssel, in dienst)
18651883Bouw Noordzeekanaal (belang m.n. in relatie tot spoorwegaanleg)
1871Kamer van Koophandel ijvert voor vestiging spoorwegwerkplaats in Amersfoort
5 april 1873Oprichting Amersfoortsche Beiersch-Bierbrouwerij aan Smallepad, eigen spooraansluiting
1874De rolspoorbrug (enkel spoor) over de Eem is vervangen door een dubbelsporige vaste brug
1874Spoorlijn HIJSM Amsterdam-Amersfoort (“Oosterspoorweg”) geopend
15 april 1876Omnibus (bespannen met paarden) rijdt van einde van de Kamp naar het NCS-station aan het Smallepad
1876Spoorlijn HIJSM Amersfoort-Zutphen; volledig dubbelspoor tot Apeldoorn in 1898/1899
1877HIJSM-spoorlijn naar Baarn dubbelspoor gemaakt; volledig dubbelspoor tot Amsterdam in 1882
1885Meursing koopt stilgelegde garenfabriek (van J. Bonnike) en begint daarin een stoombroodfabriek, later koekfabriek
1886Spoorlijn HIJSM Amersfoort-Kesteren, opening (kop)station Amersfoort Staat aan de Toegangsweg/Spoorstraat
18 februari 1886HIJSM-spoorweghalte Leusden in dienst
18891902Gratis paarden-omnibusje van hotel “De Vergulde Zwaan” tussen NCS-station en HIJSM-station Amersfoort Staat
1889Bouw HIJSM-station Amersfoort Aansluiting Staat (plaats huidige station)
1890Verdeling van de hoofdspoorlijnen tussen de maatschappijen HIJSM en SS (opheffing NRS)
1892Spoorlijn naar Utrecht dubbelspoor gemaakt
1892HIJSM krijgt medegebruik (naast NCS) van de spoorlijn Utrecht-Amersfoort
1894Afdeling Amersfoort van het Leger des Heils opgericht (1939-2009 gevestigd in het pand Havik nr. 25)
8 augustus 1894Voor één dag HIJSM-spoorweghalte Nimmerdor aangelegd (met twee afstandseinpalen en een telegraaftoestel)
1895NCS-spoorweghalte Amersfoort Vlasakkers in dienst (vanaf 1923 “De Vlasakkers” genoemd)
1898NCS-spoorweghalte Hooglanderveen in dienst (tot 1902 Hooglander-Veen genoemd)
20 september 1900HIJSM-stoomtractiedepot aan westzijde van het station in dienst
1901NCS-spoorweghalte Liendert (wachtpost 25) in dienst
1 augustus 1901Station (gebouw Margadant) in gebruik genomen
19 januari 1901NCS-spoorweghalte Bloemendalseweg in dienst
1902Voetgangersluchtbrug/voetbrug tussen Smallepad en Soesterweg, over de spoorlijn, in gebruik
1902Amersfoortsche Trammaatschappij rijdt met paardentram (op rails) van Kamp naar (nieuwe) station
19021904NCS-spoorlijn Amersfoort-Zwolle dubbelspoor (1902 tot Harderwijk, 1903 tot Wezep)
15 oktober 1902Feestelijke indienststelling nieuwe NCS/HIJSM-station (ontwerp Margadant) op plaats huidige station Amersfoort Centraal
1903Landelijke Spoorwegstaking; bij NCS waren weinig stakers, werkwilligen kregen toeslag op het loon
1903Frederik van Eeden steunt onder pseudoniem de landelijke Spoorwegstaking (ook financieel)
1 maart 1904Wagenwerkplaats HIJSM geopend; architect Margadant
1 mei 1905NCS-spoorweghalte Amersfoort Koppel, beter bekend als Kleine Koppel, in dienst
1 mei 1905NCS-spoorweghalte Bloemendalseweg gesloten
1905NCS-spoorweghalte Hoevelaken in dienst
1910Bouw van een vetgasfabriek naast de HIJSM-wagenwerkplaats (gas voor verlichting spoorrijtuigen en van het station)
1912Watertoren op de Berg gebouwd (Berg is ca. plus 44 m NAP)
25 juli 1914Tram Amersfoort-Zeist (Ooster Stoomtram Maatschappij) in dienst
13 januari 1917Laatste rit Amersfoortsche Trammaatschappij van Kamp naar station
1917Gemeenschappelijke exploitatie van SS en HIJSM; geleidelijke onder de naam van Nederlandse Spoorwegen
1919Einde van de NCS (Nederlandsche Centraal Spoorwegmaatschappij); overname door de SS
1922Gedeelte HIJSM-spoorlijn naar Woudenberg dubbelspoor gemaakt
15 februari 1924De Amersfoorters Nathan Hilversum en Willem Weijer starten een stadsautobusdienst
1926SS-spoorweghalte Liendert (wachtpost 25) gesloten
15 mei 1926HIJSM-spoorweghalte Leusden gesloten
1 juli 1930N.V. Amersfoortsche Autobusdienst (AABD) gestart
5 juli 1936Roemeens Duitse zanger Josef Schmidt treedt op in Birkhoven op VARA-zomerfeest, 100.000 bezoekers
1937Oprichting (bij wet) van N.V. Nederlandsche Spoorwegen (NS), onder likwidatie van HIJSM en SS
1938NS-spoorweghalte Amersfoort Koppel, beter bekend als Kleine Koppel, gesloten
15 mei 1938NS-spoorweghalte Amersfoort Vlasakkers (vanaf 1923 “De Vlasakkers” ) gesloten, in 1962 tijdelijke open geweest
1938NS-spoorweghalte Hoevelaken gesloten
1938NS-station Hooglanderveen gesloten als reizigersstation, handhaving als goederenstation
1942Spoorlijn Utrecht-Amersfoort geëlectrificeerd
1 mei 1943N.V. Amersfoortsche Autobusdienst staakt het vervoer
1944Einde treindienst Amersfoort-Veenendaal-Rhenen-Kesteren, na spoorwegstaking in september
16 april 194517 april 1945De Duitsers blazen op 16 en 17/4 vele bruggen in en rond de stad op
18 november 1946Nefkens neemt de stadsbusdienst over van N.V. Amersfoortsche Autobusdienst (AABD)
1946Spoorlijn Amsterdam-Amersfoort geëlectrificeerd
2 mei 1949Einde tram Amersfoort-Zeist
1951Spoorlijnen Amersfoort-Apeldoorn en naar Ede-Wageningen geëlectrificeerd
1952Spoorlijn Amersfoort-Zwolle geëlectrificeerd
1956Opheffing van het stoomtractiedepot aan westzijde van het station (na de elektrificatie)
29 juni 1960Voetgangers- en fietsentunnel (Brouwerstunnel), onder de spoorlijn, naar Soesterkwartier in gebruik
1970NS-station Hooglanderveen gesloten als goederenstation
1972Goederenvervoer over de spoorlijn naar Veenendaal/Rhenen gestaakt
1983Stadsbusdienst van Nefkens wordt overgenomen door de VAD
30 mei 1987NS-station Amersfoort Schothorst in dienst (de halte Hulshorst werd daardoor gesloten)
1988Goederenvervoer over spoorlijn naar Woudenberg gestaakt
19921997Grootschalige aanpassing van railinfrastructuur in Amersfoort, in het kader van NS-plan RAIL 21
1995Sloop van stationsgebouw “Margadant” en tramstationsgebouw voor een nieuw stationsgebouw
2000NS-wagenwerkplaats gesloten (van NS-dochter Nedtrain)
27 mei 2006NS-station Amersfoort Vathorst geopend
8 december 2012Opening station Hoevelaken aan de Valleilijn (Amersfoort – Ede-Wageningen)
1 oktober 2013Spoortunnel (`dive-under`) gereed voor treinen uit Amsterdam naar Amersfoort
11 december 2016Syntus neemt de uitvoering van de stadsbusdienst van Amersfoort over van Connexxion
16 december 2019Station Amersfoort heet voortaan Amersfoort Centraal
25 januari 2026Granaat uit WOII aangetroffen bij werkzaamheden nabij Amersfoort Centraal