{"id":1294,"date":"2026-03-01T07:19:48","date_gmt":"2026-03-01T06:19:48","guid":{"rendered":"http:\/\/ontwikkel.tijdbalkamersfoort.nl\/?gebeurtenis=westelijke-toegang-windsteeg-van-de-sint-joriskerk-dichtgemetseld"},"modified":"2026-08-09T14:46:23","modified_gmt":"2026-08-09T12:46:23","slug":"westelijke-toegang-windsteeg-van-de-sint-joriskerk-dichtgemetseld","status":"publish","type":"gebeurtenis","link":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/?gebeurtenis=westelijke-toegang-windsteeg-van-de-sint-joriskerk-dichtgemetseld","title":{"rendered":"Westelijke toegang (Windsteeg) van de Sint Joriskerk dichtgemetseld"},"content":{"rendered":"<div class=\"mw-content-ltr mw-parser-output\" lang=\"nl\" dir=\"ltr\">\n<p>Boven de toegang bevond zich het zgn. &#8220;Keizersglas&#8221; ter ere van Karel V. Het gebrandschilderde Keizersglas was in 1553 aangebracht.\n<\/p>\n<p>Er is slechts een ontwerptekening uit 1553 bekend, met de akte van aanbesteding van het maken van het raamwerk; zie hyperlink &#8220;Ontwerptekening Keizersglas&#8221;.\n<\/p>\n<p>In de buitenste delen van deze driepas, binnen de 8-vormige delen, is het zegel van Karel V verwerkt.<br \/>\nDit zegel bestond uit de twee zuilen van Hercules (zie hyperlink) en daaromheen gedrapeerd zijn lijfspreuk: &#8220;Plus Ultra&#8221; (=steeds verder). Deze spreuk stond ook symbool voor zijn imperium, &#8220;waarin de zon nooit ondergaat&#8221;, midden bovenin het keizerlijk wapen. In de onderste delen staat het wapen van de stad.\n<\/p>\n<p>Het raam is mogelijk verdwenen tijdens de beeldenstorm in 1580 in Amersfoort.\n<\/p>\n<p>De westelijke toegang is volgens Dekhuyzen `enige eeuwen schier onzichtbaar geweest, door de bouw van een diaconiewoninkje`, dat in de jaren 1930 was vervangen door een transformatorhuisje. Dat huisje is bij de restauratie in de jaren 1960 afgebroken (blz. 26). Voor afbeeldingen van deze `afsluiting`, zie onder `Beeldbank` de fotonummers 13078 en 05641.\n<\/p>\n<p>Voor uitleg over het doxaal in de Sint Joriskerk, zie de betreffende hyperlink. De informatie bij deze link is met toestemming van BAAC bv. geplaatst op de website. Doxaal wordt ook doksaal, of in de volksmond oksaal genoemd. Voor doxalen elders in het land, zie de voetnoten 2 en 3 in het artikel onder de hyperlink.\n<\/p>\n<p>\nLink(s):\n<\/p>\n<ul>\n<li><a rel=\"nofollow\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Zuilen_van_Hercules\">Hercules<\/a><\/li>\n<li>Doxaal Sint Joriskerk <\/li>\n<li><a rel=\"nofollow\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.archiefeemland.nl\/collectie\/fotos\">Beeldbank (Archief Eemland)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>\nOntwerptekening Keizersglas.\n<\/p>\n<p><span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Ontwerptekening Keizersglas\" src=\"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Keizersglas_ontwerptekening_1553_groot-2.jpg\" width=\"200\" height=\"282\" class=\"mw-file-element\" \/><\/span>\n<\/p>\n<p>\nAkte van aanbesteding bij de ontwerptekening van het &#8220;Keizersraam&#8221;, 1553\n<\/p>\n<p>\n<b>Transcriptie<\/b> (<i>dubbel klikken voor een vergroting van de akte<\/i>)\n<\/p>\n<p>Ick m[eeste]r Dirck Peters z[oon], metseler, burger t&#8217;Amersf[oor]t lye en[de] bekenne mits des[en]<br \/>\nals dat ick aengenoomen hebbe, vand[en] kercm[eeste]rs van Sint Georgius kerke binnen<br \/>\nAmersf[oor]t te doen maicken een goedt harnisch <sup>1)<\/sup> van goed[en] grauwen steen mit allen synen<br \/>\nSchynckelen <sup>2)<\/sup> soe dat behoirt, twelcke ick well setten en[de] leveren sall boven den<br \/>\nvuytganck achter ind[en] v[oor]s[chreven] kercken van boven off neergaen[de] tot het leechste<br \/>\nseems boven den duer v[oor]s. Ende belove tselfde werck goet en[de] oprecht<br \/>\nte leveren nae tv[oor]s. patroen beter en[de] nyet erger binnen den tyt van zess<br \/>\nweken naestcoemen[de] op pene en[de] v[er]buirte tv[oo]rs. werck, scade en[de] int oest die kerck<br \/>\nv[oor]s. dair by soude moegen hebben boven twerck v[oor]s. Ende die v[oor]s. kercm[eeste]rs<br \/>\nsullen mijn betaelen, terstondt als ick tv[oor]s. werck gelevert hebbe oprecht als<br \/>\nv[oor]s. is. Die somme van sestien g[ulden] en[de] tye[n] st[uvers]. Sonder enich Invall. Des t&#8217;oirco[n]de<br \/>\nSoe hebbe ick m[eeste]r Dirck v[oor]s. mit d[en] kerckm[eest]rs dese v[oor]s. zedeulle <sup>3)<\/sup> elck int sijne<br \/>\nonderteykent opten XVen July a[nn]o XVC drieenvyftich. By my Cornelis Volckens z[oon],<br \/>\nSteven[n] Dircks, Deyrck Peters\n<\/p>\n<p>1) harnisch = het netwerk van een gotisch venster\n<\/p>\n<p>2) schijnkelen = schenkels, benen (hier dus: de &#8220;poten&#8221;)\n<\/p>\n<p>3) zedeulle = cedule = &#8220;schuldbekentenis\/contract&#8221;\n<\/p>\n<p>\nAfgesloten westelijke toegang van de Sint Joriskerk in de Windsteeg\n<\/p>\n<p><span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Afgesloten ingang Sint Joriskerk in de Windsteeg\" src=\"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Windsteeg_afgesloten_ingang_Sint_Joriskerk-2.jpg\" width=\"200\" height=\"256\" class=\"mw-file-element\" \/><\/span>\n<\/p>\n<p>\nBouwfasen Sint Joriskerk\n<\/p>\n<p><span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Bouwfasen Sint Joriskerk\" src=\"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/5_bouwfasen_Sint_Joriskerk_groot-6.jpg\" width=\"200\" height=\"189\" class=\"mw-file-element\" \/><\/span>\n<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"template":"","onderwerp":[30,31,46],"eeuw":[55],"class_list":["post-1294","gebeurtenis","type-gebeurtenis","status-publish","hentry","onderwerp-kerk-en-overheid","onderwerp-kerk-religie-ethos","onderwerp-sint-joriskerk","eeuw-55"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/gebeurtenis\/1294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/gebeurtenis"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/gebeurtenis"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/gebeurtenis\/1294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3233,"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/gebeurtenis\/1294\/revisions\/3233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"onderwerp","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fonderwerp&post=1294"},{"taxonomy":"eeuw","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontwikkel.tijdbalk-amersfoort.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Feeuw&post=1294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}